گزیده ای از اقدامات شیخ فضل الله نوری بر علیه مشروطه

 

 

شیخ فضل الله نوری در تاریخ ایران شخصیتی است که همیشه نامش دو گانه بر زبانها رانده شده است. چه آن گاه که آزادیخواهان او را روحانی افراطی و وابسته به دربار می دانند و چه آنگاه که گروهی دیگر از مذهبیون او را فردی مثبت و انسانی آگاه می شمارند و حتی فردی مانند جلال آل احمد نیز اعدام او را بسیار دردناک قلمداد می کنند.

اما حال که تاریخ معاصر ایران نوشته احمد کسروی را به تازگی به پایان برده ام بد نیست نکاتی را در مورد زندگی این فرد بیان کنم.

*در ابتدای امر شیخ فضل الله دعوت آیت الله بهبهانی را برای مقابله با حکومت و شروع جریان مشروطه رد می کند. علت این امر رابطه مناسب و دوستانه شیخ فضل الله با عین الدوله در اعظم وقت می باشد. (ص49)

هنگامی که مبارزات مشروطه خواهی با چوب زدن بازرگانان توسط دربار به اوج خود می رسد و بازرگانان و علما در مسجد شاه گرد ی آیند شیخ فضل الله در جلسه فوق حاضر نمی شود و خود را مخفی می کند. زیرا نمی خواهد رودرروی دربار قرار گیرد. (ص60)

*در اتفاقات بعدی شیخ فضل الله دستور می دهد تا زن موقر السلطنه را بر او حرام کنند زیرا او از طرفداران مشروطه است. زن او را از او گرفته و به عقذ اجباری میرزا ابوالقاسم امام جمعه در می آورند. سایر روحانیون این کار را شرعی نمی دانند. اما این کار برای تنبیه مشروطه خواهان و در حمایت از شاه صورت می گیرد. (ص65)

*اقدامات شیخ فضل الله تا آنجا پیش می رود که شیخ مهدی پسر شیخ فضل الله نیز از پدر روگردانده شده و به جمع متحصنین در شاعبدالعظیم می پیوندد.(ص66)

*در اقدام بعدی شیخ فضل الله مبلغ 7000 تومان از دربار پول می گیرد تا تحت عنوان شریعت خواهی با شروطه مبارزه کند. (ص358)

*به دلیل اینکه شیخ فضل الله ذاتا با مشروطه مخالف بود و طرفدار دربار بود حتی بعد از اضافه کردن اصل نظارت علما بر مصوبات مجلس نیز به مخالفت با مشروطه می پردازد. (ص373)

*زمانی هم که شیخ فضل الله در اعتراض به عملکرد مجلس در شاه عبدالعظیم بست می نشیند(تحصن می کند) تلگرافهای متعددی به سراسر کشور می نویسد و به دروغ می گوید که مجلس اصل نظارت علما را رعایت نمی کند. جالب تر اینکه تمامی تلگرافها به دستور دربار به رایگان ارسال می شود. (ص276)

 

اینها گزیده ای از رفتارهای سلطنت طلبانه شیخ فضل الله بر ضد مشروطه است. مشروطه ای که با خون هزاران ایرانی ایجاد گردید اما با اقدامات اینچنینی از سوی دربار و گروهی از روحانیون به انحطاط کشانده شد.

شیخ فضل الله از آن دسته روحانیونی بود که چون می دید مشروطه سبب کم شدن نفوذ روحانیون می شود به مخالفت با آن برخواست و در این راه از هیچ کوششی فروگذار نکرد.

 

 

 

24 آبان(15نوامبر 1887)

 تولد ماریان مور شاعر معروف امریکایی در سنت لوئیس ایالت میسوری در امریکا. نام پدر او میلتون مور بود. اولین اثر او در سال 1915 با نام اگوئیست در یک گاهنامه ادبی انگلیسی به چاپ رسید. نام معروفترین اثر او شاعری می باشد. اما او در سال 1935

اثری به نام گلچین اشعار را به چاپ رساند که توانست جایزه پولیتزر را کسب کند. او در 5 فوریه 1972 در نیویورک درگذشت.

 

 

آبان (2) ضمیمه

 

 

آغاز نبرد رودروی ایران و امریکا

13 آبان روز تسخیر سفارت امریکا در تهران

 

با رخداد انقلاب اسلامی در ایران در بهمن ماه 57 شاید کمتر سیاستمدار امریکایی فکر می کرد که حکومت روی کار آمده در ایران تا این حد سر ناسازگاری با امریکا را از خود نشان بدهد. آنها در این تصور بودند که با فرو خوابیدن تب انقلاب جریان سیاسی کشور در دست کسانی قرار خواهد گرفت که یا آگاهی سیاسی از شرایط کشور و جهان راه موفقیت را در همکاری با غرب می دانند.

اما رخداد حادثه 13 آبان و به گروگان گرفتن دیپلماتهای امریکایی و سپس استعفای دولت موقت که شامل افرادی آگاه و سیاستمدار بود سبب شد تا جنگ جمهوری اسلامی نوپا و امریکا علنی و شدید گردد.

قطع ارتباطی که در پی این حادثه بوجود آمد تاکنون نیز ادامه داشته و به نظر می رسد این شماف روز به روز در حال عمیق تر شدن می باشد.

 

اعدام دکتر حسین فاطمی

19 آبان 1333

 

شاید در میان سیاستمداران تاریخ ایران کمتر نامی را بتوان پیدا کرد که در اندازه های دکتر حسین فاطمی باشد. فردی که تاریخچه مرگ او و مبارزات او سراسر غصه و رنج است. کسی که او را ارائه دهنده طرح ملی شدن صنعت نفت می دانند. کسی که تا پای جان مبارزه کرد. چندین سو قصد را از سوی گروه های افراطی مسلمان مانند فدائیان اسلام و شعبان جعفری متحمل گردید اما از مبارزه دست نکشید و سر آخر با حکم دادگاهی نمایشی به دلیل کینه شدید شاه از او محکوم به اعدام گردید و با حالی مریض و تب دار به جوخه اعدام سپرده شد.

روز نامه نگاری که تا لحظه مرگ در اندیشه آگاهی رساندن به مردم ایران و مبارزه بر علیه استعمار و اسحمار و دیکتاتوری بود.

آبان (2)

از طیب حاج رضایی تا شعبان بی مخ

11 آبان 1342

 

در این روز طیب حاج رضایی اعدام گردید. طیب در ابتدا از اعضای دار و دسته شعبان جعفری ملقب به شعبان بی مخ بود که از فدائیان شاه محسوب می گردیدند و در جریان کودتای 28 مرداد با همراهی وابستگان روحانیون افراطی و عوامل خارجی در رخداد این کودتا موثر بودند. او پس از این واقعه موفق به دریافت مدال رستاخیز از شاه گردید.

بعدها او ارتباطش با روحانیون و بخصوص آیت الله کاشانی بیشتر شد  و فاصله اش با دستگاه حکومتی افزایش پیدا کرد. تا اینکه در حوادث 15 خرداد 42 دستگیر شد و سپس نیز به اعدام محکوم گردید.

نمونه او و افرادی نظیر شعبان جعفری را می توان در زمان حاضر نیز پیدا کرد. گروهی که به طمع منافع و یا از سر تعصبات کور و توخالی به عنوان نیروهای میدانی حاکمیت عمل می کنند و در نهایت نیز ره به جایی نمی برند.

بد نیست این نکته را نیز بگویم که آیت الله کاشانی نیزکه زمانی در کنار دکتر مصدق قرار داشت در زمان کودتای 28 مرداد کاملا همراه و همگام حکومت پهلوی گام برداشت  و تمامی نیروهای خود را برای وقوع این کودتا بسیج نمود. شاید طیب حاج رضایی خود نمونه ای از نیروهای آیت الله کاشانی باشد که سرانجام نیز ارتباطش با او فاش شد و سر در چوبه اعدام رژیم پهلوی گذاشت.

 

تولد اقبال

9 نوامبر 1877

 

در این روز محمد اقبال لاهوری در شهر سیالکوت از توابع ایالت پنجاب پاکستان دیده به جهان گشود.

وفات او در سال 1938و در روز 21 آوریل اتفاق افتاد و او را در زیر منار شرقی مسجد پادشاهی لاهور به خاک سپردند.

 

پایان جنگ جهانی اول

11 نوامبر 1918

 

به روایتی در این روز جنگ جهانی اول پایان پذیرفت. جنگی که آن را سرآغازی برای فاجعه ای بزرگتر به نام جنگ جهانی دوم می دانند. آلمان در این جنگ شکست خورد و متفقین پیروز پیمانی را در ورسای به امضا رساندند که طی آن محدودیت شدیدی بر کشور آلمان اعمال می گردید.

این محدودیتها و این عهنامه ورسای را عامل بروز جنبش ناسیونالیسم در آلمان می دانند. هیلر رهبری این جنبش را بر عهده گرفت و دنیا را در کام آتش بزرگتری فرو برد. هر چند که این بار نیز این آلمان بود که شکست خورده میدان را ترک کرد و هیتلر به مانند یک دیکتاتور بزرگ قبل از دستگیری توسط نیروهای متقین خود، تازه عروس و حتی سگش را نیز کشت.

آبان (1)

 

جشن تولد 88 سالگی

4 آبان-  26 اکتبر 1919

در این روز محمدرضا پهلوی فرزند ارشد رضا خان پهلوی به دنیا آمد. او از بدو تولد به عنوان جانشی پدر انتخاب گردید. برای تحصیلات به اروپا رفت که به دستور پدر آن را ناتمام رها کرد و به ایران بازگشت و تنها موفق به گذراندن دوره دانشکده افسری گردید. پس از فتح تهران در سال 1320 در جریان جنگ جهانی دوم توسط نیروهای متفقین به مقام پادشاهی ایران برگزیده شد.

 

مجسمه ای برای آزادی

6 آبان- 28 اکتبر 1886

در این روز بعد از مدتها مجسمه ای که از سوی فرانسویها به امریکاییها اهدا شده بود تکمیل و ساخته شد و نام مجسمه آزادی را بر خود نهاد. این مجسمه در بندر نیویورک در نزدیکی جزیره معروف الیزه صب گردید.

 

روز بزرگ اگزیستانسیالیسم

7 آبان- 29 اکتبر 1945

در این روز ژان پل سارتر در دانشگاه سوربن به سخنرانی معروف خود دست زد و در موضوعی تحت عنوان اگزیستانسیالیسم یک اومانیسم است صحبت کرد.

 

آخرین روز قاجاریه

9 آبان 1304-31 اکتبر 1925

در این روز با رای مجلس شورای ملی بساط حکومت قاجاریه در ایران پس از 130 سال حکومت ناموفق برچیده شد. در این روز سردار سپه رضا خان پهلوی با رای مجلس موسسان موقتا به پادشاهی ایران منصوب گردید. از همان اول دکتر مصدق، مدرس، سید حسن تقی زاده و حسین علا با این رای به مخالفت برخواستند. یکسال قبل از این حادثه رضا خان بحث جمهوریت را با الگوی ترکیه پیش کشیده بود که با مخالفت روحانیون طراز اول شیعه مواجه گردیده بود.

 

تولد اولین پسر

9 آبان 1339

اولین فرزند محمدرضا شاه پهلوی از فرح دیبا در این روز به دنیا آمد. فرح سومین همسر محمدرضا پهلوی بود. او از فوزیه ملکه مصر تنها یک دختر با نام شهناز داشت. از همسر دوم خود یعنی ثریا اسفندیاری فرزندی نداشت و این اولین فرزند پسر او محسوب می شد که قرار بود جانشین وی نیز باشد.